İçeriğe geç
vizerehberim

Yeşil Pasaportlulara ETIAS Gelecek mi? Karışıklığın Kaynağı

Kısa cevapla başlayalım: hayır. Yeşil (hususi), gri (hizmet) ve diplomatik pasaport sahipleri ETIAS başvurusu yapmayacak. Bu, bir yorum değil; AB Türkiye Delegasyonu'nun 6 Ocak 2025 tarihli açıklamasında açıkça belirtilen resmî bilgi.

Buna rağmen internette bunun tersini söyleyen çok sayıda yazı var. Bu yazının amacı hem doğru cevabı kaynağıyla vermek hem de karışıklığın nereden çıktığını göstermek, çünkü aynı yanlış anlaşılma her yeni tarih duyurusunda yeniden dolaşıma giriyor.

ETIAS kimin için kuruldu?

ETIAS, Schengen bölgesine vizesiz girebilen ülkelerin vatandaşları için tasarlanmış bir seyahat izni. Mantığı şu: vizesiz gelen yolcu hakkında AB'nin önceden hiçbir bilgisi olmuyordu, çünkü bir konsolosluk süreci yaşanmıyordu. ETIAS bu boşluğu dolduruyor; yolcu seyahatten önce çevrimiçi bir form dolduruyor, güvenlik taramasından geçiyor.

Buradaki anahtar kelime vizesiz ülke. Türkiye, AB'nin vize muafiyeti listesinde değil. Türk vatandaşları Schengen'e gitmek için vize alıyor ve vize sürecinde zaten kapsamlı bir inceleme yapılıyor. Dolayısıyla Türkiye ETIAS sisteminin muhatabı değil.

Peki yeşil pasaport neden akla geliyor?

Çünkü yeşil pasaport sahipleri Schengen'e vizesiz gidebiliyor. Akıl yürütme şöyle işliyor: "ETIAS vizesizler için, yeşil pasaportlu da vizesiz giriyor, öyleyse ETIAS ona da gerekir."

Bu akıl yürütme mantıklı görünüyor ama hukuken yanlış. İki ayrı sebeple:

Birincisi, ETIAS ülke bazlı işliyor, pasaport bazlı değil. Sistem, AB mevzuatındaki vize muafiyeti listesinde yer alan ülkelerin vatandaşlarını kapsıyor. Türkiye o listede yok. Yeşil pasaport muafiyeti, o listeden değil, farklı bir hukuki temelden geliyor.

İkincisi, ETIAS Tüzüğü hususi ve hizmet pasaportlarını açıkça kapsam dışında bırakıyor. Diplomatik, hizmet ve hususi pasaport sahipleri, ilgili anlaşmalar kapsamında sistemin dışında tutuldu.

Yani iki farklı yoldan da aynı sonuca varılıyor: yeşil pasaportlu Türk vatandaşı ETIAS almayacak.

AB ne dedi?

AB'nin Türkiye Delegasyonu, konuyla ilgili yayımladığı açıklamada Türkiye'nin vize muafiyeti olan bir ülke olmadığını, dolayısıyla Türk vatandaşlarının ETIAS kapsamına girmediğini ve vize almaya devam edeceklerini belirtti. Aynı açıklamada, vizesiz seyahat edebilen Türk vatandaşlarının (örnek olarak diplomatik pasaport ve yeşil pasaport sahipleri sayılıyor) ETIAS seyahat izni başvurusu yapmasına gerek olmayacağı ifade edildi.

Bir AB kurumunun tek bir ülkeye yönelik böyle bir netleştirme yayımlaması sık görülen bir şey değil. Yanlış bilginin ne kadar yaygınlaştığının göstergesi.

Sizi ilgilendiren asıl sistem: EES

Bu noktada önemli bir ayrım var. ETIAS sizi kapsamıyor olabilir, ama EES kapsıyor.

EESETIAS
Ne zamanSınıra vardığınızdaSeyahatten önce, internetten
Ne yaparGiriş-çıkışı ve biyometriği kaydederÖn izin verir
Kimi kapsarVizeli ve vizesiz tüm AB dışı yolcularYalnızca vizesiz seyahat edenler
Yeşil pasaportluKapsamdaKapsam dışı
Durumu10 Nisan 2026'dan beri yürürlükteHenüz başlamadı

EES, yeşil pasaportlu olsanız da olmasanız da sizi ilgilendiriyor. Sınırda yüz görüntünüz alınıyor, ilk kayıtta parmak iziniz kaydediliyor ve pasaportunuza damga vurulmuyor. Ayrıntılar EES rehberimizde.

Yeşil pasaportun 90/180 hakkı da sınırlı

Karışan bir başka konu: yeşil pasaport vizesiz giriş hakkı veriyor ama sınırsız kalış hakkı vermiyor. Schengen bölgesinde herhangi bir 180 günlük dönemde en fazla 90 gün kalabilirsiniz, tıpkı vizeyle gelen biri gibi.

Damga kalktığı için bu hesabı takip etmek eskisinden zor. Sık seyahat ediyorsanız tarihlerinizi kalan gün hesaplayıcısına girip durumunuzu görmeniz iyi olur.

ETIAS takvimi yine de neden önemli?

Sizi doğrudan kapsamasa bile iki durumda işinize yarayabilir:

Çifte vatandaşsanız. Schengen'e hangi pasaportla giriyorsanız o pasaportun kuralı geçerli. Vizesiz giriş hakkı veren üçüncü bir ülke pasaportu kullanıyorsanız, zorunluluk başladığında o pasaport için ETIAS gerekebilir.

Ailenizde farklı uyruklar varsa. Birlikte seyahat ettiğiniz kişinin uyruğu ETIAS kapsamındaysa onun ayrıca izin alması gerekecek.

Takvim şöyle: sistemin Ekim 2026 sonunda gönüllü bir geçiş dönemiyle açılması, Nisan 2027'de zorunlu hale gelmesi planlanıyor. Bu tarihler daha önce birkaç kez ertelendi.

Özet

Yeşil pasaportunuz varsa ETIAS almayacaksınız. Bordo pasaportunuz varsa da almayacaksınız, çünkü siz zaten vize alıyorsunuz. Türkiye ETIAS sisteminin muhatabı değil.

Ama her iki durumda da EES kapsamındasınız ve 90/180 kuralı sizin için de işliyor. Bu iki konuyu takip etmek, olmayan bir ETIAS başvurusunu araştırmaktan daha faydalı.

Daha fazlası için: ETIAS rehberi ve EES rehberi.

Konular:Schengen
Vize kuralları değişince haberin olsun

Ücretler, belge listeleri ve başvuru süreleri değiştiğinde kısa bir e-posta gönderiyoruz. İstediğin an çıkabilirsin.