Dijital Göçebe Vizesi: Türk Vatandaşları Nereye Başvurabilir?
Uzaktan çalışıyorsan ve bunu başka bir ülkede yaşayarak yapmak istiyorsan, artık bunun için özel bir vize kategorisi var: dijital göçebe (digital nomad) vizesi. Turistik vizeden farkı, o ülkede yasal olarak ikamet ederek uzaktan çalışmana izin vermesidir.
Önce yaygın bir yanlış bilgiyi düzeltelim
İnternette "Türkiye dijital göçebe vizesi" başlıklı çok içerik var ve çoğu kafa karıştırıyor. Netleştirelim:
Türkiye'nin bir dijital göçebe programı var, ancak bu program yabancı uyrukluların Türkiye'ye gelmesi için tasarlandı ve yalnızca belirli ülkelerin vatandaşlarına açık. Türk vatandaşları bu programa başvuramaz, çünkü program zaten Türkiye'de yaşamak isteyen yabancılar içindir.
Yani sen Türk vatandaşı olarak dijital göçebe olarak yaşamak istiyorsan, başka ülkelerin programlarına başvurman gerekir. Aşağıdakiler bunlar.
Türk vatandaşlarının başvurabileceği başlıca programlar
Bu programların çoğu uyruk ayrımı yapmaz, temel şart gelir ve uzaktan çalışma kanıtıdır. Öne çıkanlar:
- Portekiz (D8): En popüler seçeneklerden. Uzaktan çalışan veya serbest çalışan için; kalıcı oturuma ve zamanla vatandaşlığa giden bir yol sunması en büyük avantajı.
- İspanya: Uzaktan çalışanlar için ayrı bir vize kategorisi var; gelir şartı asgari ücrete endeksli hesaplanır ve vergi avantajı sunan bir rejimle birlikte gelebilir.
- Hırvatistan: Schengen içinde, işlem süresi görece hızlı; ancak bu vize genellikle kalıcı oturuma yol açmaz ve uzatma imkânı sınırlıdır.
- Estonya: Dijital altyapısı en gelişmiş ülkelerden; e-Residency programıyla karıştırılmamalı (e-Residency oturma hakkı vermez, sadece şirket yönetimi sağlar).
- Diğerleri: Yunanistan, Malta, Çekya ve Schengen dışında Gürcistan, BAE gibi ülkelerin de benzer programları var.
Ortak şartlar
Neredeyse tüm programlarda şunlar istenir:
- Asgari aylık/yıllık gelir kanıtı. Genellikle o ülkenin asgari ücretinin 2-4 katı düzeyinde bir eşik uygulanır. Rakamlar her yıl güncellenir, başvuru öncesi ilgili konsolosluktan teyit et.
- Gelirin yurt dışı kaynaklı olması. O ülkedeki bir işverene çalışmıyor olman gerekir; uzaktan çalışma sözleşmesi veya serbest çalışan faturaları istenir.
- Sağlık sigortası. Ülke genelinde geçerli, yeterli teminatlı poliçe.
- Adli sicil kaydı ve konaklama kanıtı.
- Banka dökümü ile gelir sürekliliğinin gösterilmesi. Son 3-6 aylık düzenli gelir akışı beklenir; banka bakiyesi aracımız genel bir fikir vermek için kullanılabilir, ancak bu programlarda ülkenin kendi resmî eşiği bağlayıcıdır.
Turistik vizeyle uzaktan çalışmak olur mu?
Bu, sıkça sorulan ve riskli bir soru. Turistik vize, o ülkede ikamet ederek çalışma hakkı vermez. Kısa süreli bir seyahatte kendi işini uzaktan yürütmek genellikle tolere edilse de, aylarca kalıp fiilen orada yaşamak ve çalışmak vize ihlali kapsamına girer. Tespit edildiğinde giriş yasağına kadar giden sonuçları olur; bu, vize reddi nedenleri arasında en ağır kayıtlardan biridir.
Ayrıca Schengen bölgesinde turistik vizeyle 180 günde 90 gün sınırı vardır; bunu aşarak yaşamak mümkün değildir. Kalış sürelerini planlamak için cascade hesaplayıcımıza bakabilirsin.
Vergi tarafını atlama
Bir ülkede genellikle 183 günden fazla kalırsan orada vergi mükellefi sayılabilirsin. Bu, Türkiye'deki vergi durumunla birlikte değerlendirilmesi gereken bir konudur ve ülkeler arası çifte vergilendirmeyi önleme anlaşmaları devreye girer. Başvurudan önce mali müşavire danışmak, sonradan sürpriz yaşamamak için gerekli.
Nereden başlamalı?
- Gelir seviyene uygun programları belirle (eşikler ciddi şekilde farklılaşıyor)
- Kalıcı oturum/vatandaşlık hedefin var mı, yok mu diye karar ver (Portekiz gibi ülkeler bu yolu sunar, Hırvatistan gibi bazıları sunmaz)
- Vergi sonuçlarını hesapla
- Hedef ülkenin güncel giriş rejimi ve belge listesi için ülke rehberlerine bak
Uzun dönem çalışma amacıyla taşınmayı düşünüyorsan çalışma vizesi rehberimize, yatırım yoluyla oturum seçeneklerini karşılaştırmak için Golden Visa yazımıza göz atabilirsin.